Uçotun əsasları

Mühasibat tənliyi

Hər əməliyyatdan sonra aktivlər = kapital + öhdəliklər.

Qaralama: hələ müəllim tərəfindən yoxlanılmayıb

Nə üçün lazımdır

Tənlik müəssisənin resurslarının haradan gəldiyini göstərir. O, istənilən əməliyyatdan sonra doğrudur, ona görə də yazılışı yoxlamağa, çatışmayan rəqəmi (məsələn, mənfəəti) tapmağa və hər əməliyyatın nəyi dəyişdiyini anlamağa kömək edir.

Əsas qaydalar

Aktivlər = kapital + öhdəliklər; başqa sözlə, kapital = aktivlər − öhdəliklər (xalis aktivlər).
Son kapital = ilkin kapital + sahibkarın qoyduğu vəsait + mənfəət − götürmələr.
Hər əməliyyat ən azı iki rəqəmi dəyişir və tənlik doğru qalır.
Müəssisə və sahibkar uçotda ayrı şəxslərdir: sahibkarın qoyduğu pul müəssisənin kapitalıdır, gəliri deyil.
Mənfəəti xalis aktivlərin dəyişməsindən tapmaq olar: mənfəət = xalis aktivlərin artımı − qoyulan vəsait + götürmələr.

Nümunələr

Samirənin çörəkxanası: 1 yanvarda kapital 20 000, qoyulan vəsait 3 000, mənfəət 9 500, götürmələr 4 200. 31 dekabrda aktivlər 41 750.

Son kapital: 20 000 + 3 000 + 9 500 − 4 200 = 28 300
Öhdəliklər: 41 750 − 28 300 = 13 450

İlin sonuna kapital və öhdəliklər

Emalatxananın xalis aktivləri: ilin əvvəlində 27 900, sonunda 35 600. Qoyulan vəsait 2 000, götürmələr 6 300.

Xalis aktivlərin artımı: 35 600 − 27 900 = 7 700
Mənfəət: 7 700 − 2 000 + 6 300 = 12 000

Xalis aktivlərin dəyişməsindən mənfəət

Necə işləyir

Avadanlığın pulla alınması yalnız aktivlərin tərkibini dəyişir. Nisyə alış aktivləri və öhdəlikləri artırır. Gəlir kapitalı (mənfəət vasitəsilə) artırır, xərclər və götürmələr isə azaldır. Heç bir əməliyyat tənliyin yalnız bir tərəfini bir məbləğdə dəyişə bilməz.

İmtahanda tənlik naməlumu tapmağın sürətli yoludur: mənfəət, götürmələr və ya öhdəliklər.

Tələlər

Harada öyrədilir

Əsas qaydalar

Aktivlər = kapital + öhdəliklər; başqa sözlə, kapital = aktivlər − öhdəliklər (xalis aktivlər).

Son kapital = ilkin kapital + sahibkarın qoyduğu vəsait + mənfəət − götürmələr.

Hər əməliyyat ən azı iki rəqəmi dəyişir və tənlik doğru qalır.

Müəssisə və sahibkar uçotda ayrı şəxslərdir: sahibkarın qoyduğu pul müəssisənin kapitalıdır, gəliri deyil.

Mənfəəti xalis aktivlərin dəyişməsindən tapmaq olar: mənfəət = xalis aktivlərin artımı − qoyulan vəsait + götürmələr.